Blondi Flavii Forliviensis historiarum ab inclinatione Romanorum imperii liber primus.
Romanorum imperii originem incrementaque cognoscere, facillimum facit scriptorum copia, quam illius ad summum usque culmen evecti tempora, maximam habuerunt. Videmus namque foelicitatis Romanae urbis cumulo accessisse, ut qui ipsa adolescente coeperunt, poetae, historici, oratores, et caeteri scriptores, simul cum ipsa crescente floruerint. Et quamprimum labefactari imperium, communi potentia, res affligi ac pessundari coepit, poenitus esse desierint. Unde factum est, ut illius quidem magnitudinis et gloriae, cui par in orbe terrarum nulla unquam visa est, monumenta habeantur multorum praeclarissimi ingenii virorum litteris ornata, sed eiusdem detrimenta occasumque caelebritatis, maxima involvat tegatque obscuritas. Visum est itaque, operaeprecium a me factum iri, si annorum mille et triginta, quot ab capta a Gothis urbe Roma in presens tempus numerantur, ea involucra, et omni posteritati admiranda facinora in lucem perduxero.
Primum tamen incrementi Romanae rei ordinem et tempora breviter recensere ducimus necessarium, ut qui gradus per quos ad culmen perducta est, in breve compendium commode redactos inspexerit, factam altera in parte, ad hanc tenuitatem rerum declinationem certius recognoscat. Culmen vero ipsum, et tanquam verticem, Theodosii superioris quadragesimitertii, ac decem annis postea Arcadii et Honorii illius filiorum temporibus fuisse dicimus, quia licet multas clades, multa incommoda, saepe antea passa esset res romana, brevi tamen restaurata et in pristinam auctoritatem maiestatemque redacta est. Arcadii vero et Honorii anno decimo post deletum cum exercitu apud fesulas Radagasum magnam inclinationem imperii dignitas iam tum ad ruinam vergens in Alarici, et deinde in plurimis barbarorum colluvionibus facere coepit. Et quod ostendere aggredimur, postquam tunc ruere coepit ad eum pene rerum statum deducta est Roma, quem parvam et a pastoribus conditam in primordiis eam scribitur habuisse.
Sed vetusta primum percurrentes augmenti statusque tempora brevi catalogo preponamus. Ab ipsis nanque facta successivis temporibus inclinatio qualis fuerit melius intelligetur. Sub regibus septem, Romulo, Numapompilio, Tullo Hostilio, Anco Marco, Prisco Tarquino, Servio Tullo, Lucio Tarquinio per annos ducentos, et tres supra quadraginta, non amplius quam usque portum atque Ostiam, intra octavum decimum miliarium, Romanum processit imperium. Sub consulibus autem inter quos non nunquam dictatores fuerunt, et decemviri ac tribuni militares, per annos septem supra quadraginta et quadringentos usque transpadum Italia est capta. Africa Hispaniaeque subactae, Gallia et Britannia tributariae sunt factae. Illirici, Histri, Liburni, Dalmatae sunt domiti. Ad Achaiam transitum est. Macedones subacti, cum Dardanis, Mesis, et Tracibus est bellatum. Ad Danubium usque perventum, in Asia pulso Antiocho primum pedem posuerunt Romani. Mitridate victo regnum Ponti est captum, et Armenia minor quam idem tenuerat, armis obtenta est, in Mesopotamiam Romanus pervenit exercitus cum Parthis foedus initum, contra Carduenos et Saracenos ac Arabas est bellatum. Iudea omnis victa, Cilicia et Syria in potestatem populi Romani venerunt, Aegypti reges federa acceperunt.
Sub imperatoribus autem ab divi Augusti initio imperii ac Theodosii superioris et Arcadii et Honorii tempora, per annos quadringentos, et quadraginta, cum diversa populi fortuna multi principes imperaverint. Cantabri et Astures Hispani, ab ipso Octavio caesare subacti. Alpes maritimae coctiaeque et retiae, Noricus Pannoniae et Mesiae Romano populo accesserunt. Omnis ora Danubii in provincias est redacta, Pontus omnis et Armenia minor, Mesopotamia, Asyria, Arabia, et Aegyptus in imperii Romani iura concesserunt, quem admodum ea et eiusmodi multa ex maiorum scriptis, quorum maximam extare copiam diximus, facile est intelligere.
At nostra haec quibus in lucem adducendis manum apposuimus, nullos habent bonos scriptores, neque annales libros vetere instituto, unde sumeremus paratos. Quin potius in eo qui simul cum praepotentis populi gloriae ruina, factus est, bonarum artium interitu, varia ac multis in locis inter se dissidentia, temere ac ineptissime scripta, sequi oportuit, labore maximo conquisita. Quorum digestio, ut unum habeant historiae corpus, maiorem est opinione omnium operam habitura. Fecerunt vero temporum in quibus ea gesta sunt, quae doctis carverunt, calamitates, ut dignissima relatu ornatuque plaeraque, partim minusquam decuerit copiose, partim minus continuate scribamus. Digna profecto causa cui omnis livor detractiove acquiescat. Neque enim quod in aetatis nostrae duodecim historiarum libris iam effecimus, omnia afferimus nostra, sed multorum etiam aliud quam res gestas dicere intendentium, excerpta scriptis ordine reformamus.
De ipsa igitur re, paulo post dicturi primum, quod multis placuisse legimus, hanc de qua agimus imperii inclinationem, in Gai Caesaris dictatura coepisse, ea ratione non approbamus, quia aucta potius quam imminuta fuit sub Caesarum multis romana potentia. Pari ratione translationem sedis imperii, factam a Constantino Bizantium, quem admodum remotam inclinationis future causam fuisse non abnuerim, ita illius principium non concesserim appellandam, cum et ipse et alii decem in imperio successores, quos ea habuit translata Bizantium sedes, imperii iura, partim auxerint partim in maiestate solita conservaverint, pariter de causis sicut et de principio quod sentiamus prefaturi dicimus, haud quaquam absurde sentire qui eam imperii quassationem ab Caesaris oppressione rei publicae, ideo causam habuisse opinantur, quod simul cum libertate interierint, bene et sancte vivendi artes et sublato per unius potentiam legum metu principibusque virtutem et animi magnitudinem ducentibus suspectam, ignavi fortibus bonis perditi, gravibus et sanctis ganeones, ac adulatores, fuerint in magistratibus honoribusque praelati. Nec eos aspernados sentimus, qui ab caduca et fluxa rerum mundi conditione sumpta ratione, dicunt Romanos eadem fatorum serie, orbis imperium amisisse, qua nonnulli populi, et magnitudinis prope paris urbes ad opum tenuitatem maximam devenerunt. Babylon nanque illa, ut sacrae tradunt litterae, prima urbs condita post diluvium, ambitu et murorum altitudine admirabilis, primum sexcentis imperavit annis, exinde a Nino subiugata et miserandum in modum lacerata, tandemque a Semiramide instaurata regni Assyrie caput est facta. Sed mox id regnum translatum ad Medos, postea capitur a Chaldeis, et demum Babylonia a Cyro rege Persarum, unica expeditione capta atque subversa est. Carthago autem Africae Hispaniarum et Adiacentium insularum domina circa septingentesimum eius conditae annum a Romanis, quos pene aliquando subegerat, in cinerem est conversa. Et Macedoniae etiam regnum gestarum rerum magnitudine gloriosum, cuius regum unus Alexander magnus Asiae partem maximam, et Europae non minimam subegit. Aliquanto minus septingentis annis a Carano sclilicet usque ad Persem quem Paulus Emilius dux Romanus in triumphum illum gloriosissimum duxit protractum est. Ut quod scribit Orosius, nulla ratione sit mirandum, si quae serva sub regibus nata est Roma, libertatem sub consulibus partam amisit sub decemviratu, et trecentesimo sexagesimo anno, postquam fuerat condita a Gallis capta et incendiis latissimis faedata fuit, tandemque post mirandum instaurationem, cum potentia crescente suberbia, et vitiis divitias superantibus, bellis est lacerata civilibus, ad extremumque, circa septingentesimum annum, uni domino caesari colla submisit.
Tertiam vero quae affertur causam, a neglecta religione sumptam, quo magis est pia, duco superioribus meliorem. Nanque Romani imperatores in illo insolentissimo fastu dominationis immensae, exquisitis in Christianos tormentis crassantes, nec stragum immanitate deterrebantur, nec signis ab iniquo proposito movebantur. Quamobrem post decem persecutiones publico edicto in Christianos factas, occulto Dei iudicio tracti fuere ad incognitam tunc ruinae potentatus immeriti causam. Flavius etenim Constantinus quem dixere magnum, princeps christianissimus, admissaea Romano populo in religionem ulciscendae impietatis minister, ea ratione a Deo nostro assumptus fuit, ut cuius mutavit sedem imperii, vires ex solidiore solio in lubricum poneret, brevi ad nihilum unde creverant redituras. Ipsam itaque imperii inclinationem, sive ob praedictas omnes causas, sive ob earum aliquam sit facta, dicimus principium habuisse a Gothorum in urbem Romam irruptione...
Ei kommentteja:
Lähetä kommentti